JAN PAWEŁ II

Jesteście bogactwem Kościoła

Przesłanie Jana Pawła II do uczestników Światowego Kongresu Ruchów Kościelnych

Nowe ruchy i stowarzyszenia kościelne, powstałe w większości po Soborze Watykańskim II, są bardzo rozległym zjawiskiem w Kościele, obejmującym różnorodne formy radykalnego życia wiarą, apostolstwa, posługi miłości. Wielką wagę do ich działalności przywiązuje Jan Paweł II, który w wigilię Zesłania Ducha Świętego 1996 r. powiedział m.in.: «Jednym z darów Ducha dla naszej epoki jest z pewnością rozkwit ruchów kościelnych, które od początku mego pontyfikatu wskazuję jako znak nadziei dla Kościoła i dla wszystkich ludzi. Są one ‘świadectwem wielości form, w jakich wyraża się jedyny Kościół, i stanowią niewątpliwą nowość, której pozytywne znaczenie i przydatność dla Królestwa Bożego, działającego w dzisiejszych czasach, musimy sobie dopiero w pełni uświadomić’ (‘Insegnamenti’, VII/2 [1984], s. 696). W okresie przygotowań do Wielkiego Jubileuszu, a zwłaszcza w r. 1998, poświęconym w szczególny sposób Duchowi Świętemu i Jego uświęcającej obecności we wspólnocie uczniów Chrystusa (por. ‘Tertio millennio adveniente’, 44), wiele oczekuję od wspólnego świadectwa i od współpracy wszystkich tych ruchów. Ufam, że w komunii z pasterzami i w powiązaniu z inicjatywami diecezjalnymi zechcą wnieść do Kościoła swoje bogactwo duchowe, formacyjne i misyjne jako cenne doświadczenie i jako wzór chrześcijańskiego życia» («L'Osservatore Romano», wyd. polskie, n. 7-8/1996, s. 41).

Odpowiedzią na słowa Ojca Świętego było światowe spotkanie przedstawicieli ruchów i stowarzyszeń kościelnych w Rzymie, zorganizowane przez Papieską Radę ds. Świeckich. Z inicjatywy tej dykasterii watykańskiej odbył się najpierw (27-29 maja) Światowy Kongres Ruchów Kościelnych pod hasłem: «Ruchy kościelne: komunia i misja u progu trzeciego tysiąclecia». W kongresie uczestniczyło ok. 350 delegatów reprezentujących 56 ruchów i wspólnot działających na wszystkich kontynentach, a także przedstawiciele dykasterii Kurii Rzymskiej, biskupi z całego świata, przewodniczący komisji ds. świeckich przy krajowych Konferencjach Episkopatów, asystenci kościelni ruchów, przedstawiciele zgromadzeń zakonnych, obserwatorzy z ramienia różnych organizacji katolickich oraz «bratni delegaci» z innych Kościołów chrześcijańskich. Z Polski przybyli kard. Franciszek Macharski, bp Bronisław Dembowski, moderator generalny Ruchu Światło-Życie ks. Henryk Bolczyk, przewodniczący Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich ks. Adam Schulz SJ, Ewa Kusz, Krystyna i Wiesław Bratkowie oraz redaktorzy Zbigniew Nosowski i Marek Skwarnicki.

Pierwszy dzień obrad kongresowych, które toczyły się w «Domus Pacis» w Rzymie, poświęcony był refleksji nad teologiczną naturą ruchów. Bp Stanisław Ryłko, sekretarz Papieskiej Rady ds. Świeckich, odczytał przesłanie Ojca Świętego do uczestników kongresu, po czym przewodniczący Rady kard. James Francis Stafford odprawił Mszę św. Obrady otworzył prefekt Kongregacji Nauki Wiary kard. Joseph Ratzinger, wygłaszając referat, w którym dokonał podsumowania dotychczasowego rozwoju nowych ruchów, poczynając od lat siedemdziesiątych. Mówił m.in. o napięciach i problemach, jakie powstają w relacjach między nowymi ruchami a strukturami Kościoła (diecezjami i parafiami), wskazując, jaką postawę winni przyjmować zarówno członkowie ruchów, jak i hierarchii kościelnej, aby trudności te przezwyciężyć. Kolejne referaty poruszały różne aspekty tematu kongresu: instytucja i charyzmat, charyzmaty a prawo, ruchy w Kościele powszechnym i w Kościołach lokalnych, ruchy jako dar Ducha Świętego i droga odnowy Kościoła.

W drugim dniu odbyła się debata «okrągłego stołu», podczas której przedstawiciele kilku wielkich ruchów (m.in. Ruchu Życia Chrześcijańskiego, Comunione e Liberazione, Focolari, Wspólnoty św. Idziego) wyjaśniali, na czym polega specyficzny wkład każdego z nich w odnowę Kościoła i świata, zwracając uwagę na takie obszary ich działalności, jak indywidualne i wspólnotowe życie Ewangelią, odnowa kultury, dialog ekumeniczny, walka o pokój. Po południu debata toczyła się w grupach problemowych. Trzeci dzień obrad był poświęcony świadectwom i dzieleniu się doświadczeniami, opracowano także orędzie kongresu (publikujemy je w numerze). Na zakończenie kongresu wikariusz Rzymu kard. Camillo Ruini odprawił Mszę św.

W sobotę 30 maja, w wigilię Zesłania Ducha Świętego, przybyło do Rzymu ponad 300 tys. pielgrzymów (w tym kilka tysięcy z Polski), reprezentujących kilkadziesiąt nowych ruchów i stowarzyszeń kościelnych. Już w godzinach porannych zapełnili oni plac św. Piotra, oczekując na popołudniowe spotkanie z Ojcem Świętym. Jan Paweł II przybył na nie ok. godz. 17.30, objechał plac św. Piotra odkrytym samochodem, witany z ogromną radością przez zgromadzonych. Również pielgrzymi, którzy zapełnili sąsiedni plac Piusa XII i całą via della Conciliazione, mogli śledzić przebieg spotkania na wielkich ekranach rozmieszczonych w kilku punktach. W imieniu wszystkich obecnych powitał Papieża kard. James F. Stafford, po czym zgromadzeni wysłuchali świadectw czterech założycieli wielkich ruchów: Chiary Lubich (Focolari), Kiko Argüello (Droga Neokatechumenalna), Jeana Vaniera (Arka) i prał. Luigiego Giussaniego (Comunione e Liberazione). Po czytaniu z Dziejów Apostolskich Ojciec Święty wygłosił przemówienie po włosku, dodając pozdrowienia w różnych językach, m.in. po polsku. Na zakończenie głos zabrał Charles Whitehead, przewodniczący International Catholic Charismatic Renewal Services, aby podziękować Papieżowi za spotkanie, które pozwoliło wszystkim ruchom dać świadectwo wspólnoty i jedności z Ojcem Świętym.

W niedzielę 31 maja, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, Jan Paweł II odprawił Eucharystię na placu św. Piotra, w której uczestniczyła wielka rzesza przedstawicieli ruchów z całego świata. Podczas liturgii Papież udzielił sakramentu bierzmowania 14 osobom z różnych krajów. Koncelebrował z Papieżem przewodniczący Głównego Komitetu Jubileuszu kard. Roger Etchegaray i przewodniczący Papieskiej rady ds. Świeckich kard. James F. Stafford, a także sekretarze tych instytucji — abp Crescenzio Sepe i bp Stanisław Ryłko. Teksty liturgii słowa oraz wezwania modlitwy powszechnej odczytano w kilkunastu językach, m.in. po polsku. W poniższym dziale publikujemy przesłanie Jana Pawła II do uczestników kongresu, przemówienie wygłoszone do przedstawicieli ruchów z całego świata, homilię oraz rozważanie przed południową modlitwą maryjną, a także przesłanie kongresu, ogłoszone po jego zakończeniu.