Zginęły, by żyć mogli inni. Męczennice z Nowogródka.

1 sierpnia 1943 roku w Nowogródku Niemcy rozstrzelali 11 sióstr ze Zgromadzenia Najświętszej Rodziny z Nazaretu. Siostry zgłosiły się na gestapo, ofiarując swe życie za 120 osób, aresztowanych i przeznaczonych do egzekucji. Ich śmierć stała się symbolem martyrologii Kościoła katolickiego podczas II wojny światowej.

4 września w Polsce obchodzi się wspomnienie dowolne błogosławionych dziewic i męczennic Marii Stelli i Towarzyszek

#Modlitwa: "Boże, mocy pokornych, Ty w cudowny sposób podtrzymywałeś w czasie męczeństwa błogosławione dziewice Marię Stellę i jej Towarzyszki, które przelały krew za wiarę; † spraw przez ich wstawiennictwo, * byśmy i my również pozostali aż do śmierci wierni Tobie i Kościołowi. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków". 

Dom Zgromadzenia Najświętszej Rodziny z Nazaretu pw. Chrystusa Króla istniał w Nowogródku od 4 września 1929 r. O sprowadzenie nazaretanek do stolicy województwa zabiegał ks. bp Zygmunt Łoziński. Siostry bardzo szybko zyskały życzliwość mieszkańców, a ich obecność w stolicy województwa stała się trwałym elementem życia Nowogródka w kolejnej dekadzie jego dziejów. Posługiwały w miejscowym szpitalu, zorganizowały internat dla młodzieży szkolnej, prowadziły różne kursy praktycznych umiejętności (roboty ręczne itp.). Wreszcie otworzyły własną szkołę. Uczyli się w niej zgodnie Polacy, miejscowi Białorusini, Tatarzy i potomkowie białych rosyjskich emigrantów.

Siostry nazaretanki zdołały przetrwać szykany i represje w latach pierwszej okupacji sowieckiej, przetrwały też „Polenaktion”. Stan zagrożenia jednak stale narastał. Nowogródek miał już za sobą pierwszą falę aresztowań i egzekucji, które wydatnie zmniejszyły liczbę przedstawicieli polskich warstw oświeconych i w ogóle Polaków w tym grodzie, i tak już straszliwie przetrzebionych represjami sowieckimi. Cieszące się miłością mieszkańców, zakonnice coraz bardziej zwracały uwagę władz okupacyjnych, a zwłaszcza białoruskich kolaborantów. Miały świadomość zagrożenia. Gdy miejscowe władze okupacyjne znów wzięły grupę 120 zakładników, jedna z nich – s. Stella – w rozmowie z ks. kapelanem Aleksandrem Zienkiewiczem powiedziała:

– Mój Boże, jeśli potrzebna jest ofiara z życia, niech raczej nas rozstrzelają, aniżeli tych, którzy mają rodziny: modlimy się nawet o to.

I nie były to czcze słowa. Co prawda nowogrodzki komisarz okręgowy Traube, zniecierpliwiony, że aresztowania na jego terenie prowadzi przysłana z Baranowicz ekipa gestapo bez jego wiedzy i akceptacji, zwolnił część więźniów, jednak na kolejnej liście zakładników znalazł się ks. Zienkiewicz. Siostry modliły się żarliwie o ocalenie niewinnych. Właśnie w tych okolicznościach padło „drugie słowo ofiary”. Zapamiętano, że s. Stella powiedziała wówczas:

– Boże, mój Boże, ksiądz kapelan jest o wiele potrzebniejszy na tym świecie niż my, toteż modlimy się teraz o to, aby Bóg raczej nas zabrał niż księdza, jeśli jest potrzebna ofiara.

Ksiądz Zienkiewicz był wówczas jedynym kapłanem katolickim w całym mieście…

W sobotę 31 lipca 1943 r. siostry otrzymały polecenie, by wraz z przełożoną stawiły się w siedzibie okupacyjnych władz administracyjnych w Nowogródku. Dwie spośród nich znały język niemiecki, lecz tłumaczenie na nic się zdało. Wywieziono je do lasu i kazano wykopać dół. Jednak ruch w pobliskich chutorach był jeszcze za duży i odwieziono je do Nowogródka. Ostatnią noc spędziły na modlitwie. W niedzielę 1 sierpnia 1943 r. około godz. 4.00 nad ranem zawieziono siostry na miejsce kaźni w pobliżu leśniczówki Batorówka, 5 km od miasta. Zostały wówczas rozstrzelane siostry:

▪️ Stella (Adela Mardosewicz),
▪️ Imelda (Jadwiga Żak),
▪️ Kanizja (Eugenia Mackiewicz),
▪️ Rajmunda (Anna Kukołowicz),
▪️ Daniela (Eleonora Jóźwik),
▪️ Kanuta (Józefa Chrobot),
▪️ Sergia (Julia Rapiej),
▪️ Gwidona (Helena Cierpka),
▪️ Felicyta (Paulina Borowik),
▪️ Heliodora (Leokadia Matuszewska)
▪️ Boromea (Weronika Narmontowicz).

Ludzie związani z nazaretankami odnaleźli ich mogiłę. 19 marca 1945 r. zostały po ekshumacji uroczyście pochowane koło fary nowogrodzkiej. 5 marca 2000 r. męczenniczki z Nowogródka zostały wyniesione na ołtarze przez Jana Pawła II.

za: https://ipn.gov.pl/

Śmierć 11 nazaretanek z Nowogródka w wizji malarskiej Adama Styki, 1948 r.




Dowiedz się więcej: 

• https://przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/95237,Meczennicy-ziemi-nowogrodzkiej.html
• https://www.radiomaryja.pl/kosciol/patron-dnia-bl-maria-stella-i-wspolsiostry-nazaretanki-meczennice-z-nowogrodka/

Garść informacji (za: brewiarz.pl):

Maria Stella (Adela Mardosewicz) urodziła się 14 grudnia 1888 roku we wsi Ciasnówka. Śluby wieczyste w Zgromadzeniu Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu złożyła dnia 1 maja 1921 roku. Od 1939 roku była przełożoną domu Chrystusa Króla w Nowogródku, gdzie razem z 10 towarzyszkami poniosła śmierć męczeńską z rąk hitlerowców w czasie II wojny światowej. Zakonnice ofiarowały swe życie za aresztowanych mieszkańców Nowogródka, wypełniając w heroiczny sposób nazaretański charyzmat służby rodzinie. Bóg przyjął ofiarę jedenastu nazaretanek: Stelli Mardosewicz, Imeldy Żak, Rajmundy Kukołowicz, Danieli Jóźwik, Kanuty Chrobot, Sergii Rapiej, Gwidony Cierpki, Felicyty Borowik, Heliodory Matuszewskiej, Kanizji Mackiewicz i Boromei Narmontowicz. Aresztowane 31 lipca 1943 r. po spędzeniu nocy ogrójcowej w więzieniu, zostały rozstrzelane dnia 1 sierpnia 1943 r. Wszyscy uwięzieni ocaleli. Ogłaszając 5 marca 2000 r. męczennice z Nowogródka błogosławionymi, Kościół daje nam je jako wzór miłości i obrony przeciw atakom wielorakiego zła zagrażającego współczesnej rodzinie.

Teksty własne tego obchodu znajdują się w Dodatku do LG (Pallottinum 2022). Zostały one zatwierdzone dekretem Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z dnia 3 maja 2002 r.

Info: https://brewiarz.pl/